Aardbevingen in Groningen en Richter: hoe het wél zit
(opent in een nieuw tabblad)Gaswinning en Richter
De gasbevingen in Groningen zijn veel sterker dan je zou denken. Hoe zit dat precies? In drie videootjes:
Maar deze, met het epicentrum net onder Zeerijp, staat op de derde plaats met een
kracht van 3,4. En let op, de kernen van die bevingen liggen daar relatief dicht
onder het aardoppervlak, en daarom zijn ze zeer voelbaar.
En ergens denk je dan van ja, 2.7 op de schaal van Richter, dat klinkt niet heel
heftig. En toch is het wel zo, dus laten we even checken hoe dat dan zit. Waarom is
een aardbeving van 2.7 op de schaal van Richter in Groningen heftiger dan
bijvoorbeeld in Zuid-Europa? We bellen even met Laszlo Evers, seismoloog van het
KNMI. Goedemorgen. Goedemorgen. Goedemorgen. Ja, laten we als eerste maar
met het antwoord op die vraag beginnen. Hoe kan het dat het in Groningen zo heftig
voelt? Ja, er zijn eigenlijk twee redenen voor. Eén, de bevingen vinden ondiep
plaats op ongeveer drie kilometer. Dus boringsdiepte is dat dan denk ik? Dat is
een diepte waarop gaswinning plaatsvindt inderdaad. En het tweede is dat Groningen
en ook het grootste deel van Nederland een vrij slappe ondergrond heeft. Dus op die
manier voelt het bij ons veel heftiger dan wanneer bijvoorbeeld in Zuid-Europa in een
rotsgrond plaatsvindt zo'n aardbeving. Ja, in rotsgrond en bevingen zijn daar ook
vaak een stukje dieper dan hier in Groningen.
Wat ook onvergelijkbaar is, is de diepte waarop de aardbevingen plaatsvinden. We
hebben in 1992 de zwaarst gemeten aardbeving in Roermond gehad in Nederland.
Die had een waarde op de schaal van Richter van 5,8. Maar die had een
grondversnelling met een waarde van 0,1 en nog iets. En die grondversnelling bepaalt
de snelheid van de trillingen die van invloed is op de gebouwen die boven de
grond staan. En laat nou, en dat geldt zowel voor de beving bij Huizinge als bij
de beving in Zeerijp, de grondversnelling die daar plaatsvond bij een beving van 3,6
in Huizinge, 3,4 in Zeerijp, dezelfde grondversnelling hebben als de beving van
5,8 in Roermond. Daarom is het ook belangrijk om te zien dat je niet alleen
naar een schaal van Richter moet kijken, maar ook naar die grondversnelling.
Belangrijk verschil is namelijk dat de natuurlijke aardbeving veel dieper in de
aarde plaatsvindt. In Roermond meer dan 15 kilometer diep. Daar liggen allemaal
aardlagen boven die een deel van die energie absorberen. En niet alle energie
komt aan de oppervlakte. Terwijl het Groningenveld ligt op drie kilometer
diepte. En daar liggen aardlagen boven die ook nog eens extra trillinggevoelig zijn.
Veel klei, er zit veel water in die grond. En dat maakt dat voor een deel, denk ik,
zit ook een deel van de verklaring, waarom te lang onderschat is wat de impact is van
aardbevingen in het Groningse veld. En dan heb ik het nog niet eens, dan kom ik er
toch nog even op terug op de frequentie van die aardbevingen. Want er ontstaat op
een gegeven moment ook potentieel of reëel cumulatieve effecten, omdat er heel vaak
bevingen zijn. En dan kan een eerdere beving, die hebben plaatsgevonden, iets
kleins hebben losgemaakt, maar een tweede kan het verergeren, een derde, een vierde
en ga zo door. Wat we ook hebben gezien, en daar is veel discussie over, dat die
aardbevingen niet alleen een impact hebben op huizen op de bovengrond, maar ook op de
waterhuishouding in de grond. En dat kan potentieel ook weer tot verzakkingen
leiden. Juist ook in dat gebied. En soms staan huizen op een wat steviger grond,
maar die staan net vlakbij een plek waar ondergronds weer water is. Ook dat zijn
allemaal effecten die ontstaan uit die aardbevingen. En ik vind het belangrijk om
dat even te schetsen.
Dat was o.a. het NOS Achtuurjournaal van november 2025, dertien jaar na de beving in Huizinge.
Dat is eigenlijk alles wat je moet weten. Je kunt nu wel stoppen. Als je meer achtergrond wilt, lees dan hieronder verder.
Wat er tussen 2012 en 2025 gebeurde
Het duurde dus even voordat het Journaal iets uitlegde over de diepte van de gasbevingen. Laten we er wat verder in duiken.
Het eerste gedeelte van dit artikel gaat over hoe het niet zit. Je kan ook direct door naar deel twee:
Zo ongeveer heel Nederland denkt nog steeds dat de gasbevingen in Groningen helemaal niks voorstellen. Anderen zijn tot een dieper inzicht gekomen. Om te beginnen de inwoners van Middelstum, Huizinge, Loppersum en andere plaatsen in 2012 tijdens de “beving van Huizinge”.
Bijna niemand in Nederland dacht “maar als de Groningers lijkbleek de straat op rennen en de huizen beginnen te scheuren, klopt het dan wel dat 3,6 op de schaal van Richter bijna niks is?”
Het heeft lang geduurd tot het inzicht wat begon te verschuiven. Onder andere door de Parlementaire Enquete Gaswinning:
Hoe het niet zit
Hoe het wel zit
Op de schaal van Richter is het zo, nou de grootste Nederlandse beving ooit, dat is
een 5.3 geweest in Roermond in 1992. Dat is 700 keer zwaarder dan de zwaarste die
ooit in Groningen heeft plaatsgevonden. Oh, 700 keer? 700 keer, dus die schaal is
logarithmisch.
Wat ook onvergelijkbaar is, is de diepte waarop de aardbevingen plaatsvinden. We
hebben in 1992 de zwaarst gemeten aardbeving in Roermond gehad in Nederland.
Die had een waarde op de schaal van Richter van 5,8. Maar die had een
grondversnelling met een waarde van 0,1 en nog iets. En die grondversnelling bepaalt
de snelheid van de trillingen die van invloed is op de gebouwen die boven de
grond staan. En laat nou, en dat geldt zowel voor de beving bij Huizinge als bij
de beving in Zeerijp, de grondversnelling die daar plaatsvond bij een beving van 3,6
in Huizinge, 3,4 in Zeerijp, dezelfde grondversnelling hebben als de beving van
5,8 in Roermond. Daarom is het ook belangrijk om te zien dat je niet alleen
naar een schaal van Richter moet kijken, maar ook naar die grondversnelling.
Belangrijk verschil is namelijk dat de natuurlijke aardbeving veel dieper in de
aarde plaatsvindt. In Roermond meer dan 15 kilometer diep. Daar liggen allemaal
aardlagen boven die een deel van die energie absorberen. En niet alle energie
komt aan de oppervlakte. Terwijl het Groningenveld ligt op drie kilometer
diepte. En daar liggen aardlagen boven die ook nog eens extra trillinggevoelig zijn.
Veel klei, er zit veel water in die grond. En dat maakt dat voor een deel, denk ik,
zit ook een deel van de verklaring, waarom te lang onderschat is wat de impact is van
aardbevingen in het Groningse veld. En dan heb ik het nog niet eens, dan kom ik er
toch nog even op terug op de frequentie van die aardbevingen. Want er ontstaat op
een gegeven moment ook potentieel of reëel cumulatieve effecten, omdat er heel vaak
bevingen zijn. En dan kan een eerdere beving, die hebben plaatsgevonden, iets
kleins hebben losgemaakt, maar een tweede kan het verergeren, een derde, een vierde
en ga zo door. Wat we ook hebben gezien, en daar is veel discussie over, dat die
aardbevingen niet alleen een impact hebben op huizen op de bovengrond, maar ook op de
waterhuishouding in de grond. En dat kan potentieel ook weer tot verzakkingen
leiden. Juist ook in dat gebied. En soms staan huizen op een wat steviger grond,
maar die staan net vlakbij een plek waar ondergronds weer water is. Ook dat zijn
allemaal effecten die ontstaan uit die aardbevingen. En ik vind het belangrijk om
dat even te schetsen.
In 2013 zat de Groninger Bodem Beweging al op het goeie spoor over hoe het zit met de specifieke situatie boven het gaswinningsveld in Groningen. Zie dit artikel van 4 september 2013.
Inzicht verandert langzaam
Het inzicht verschuift echter langzaam. Hieronder zie je een inventarisatie van de verschuiving door de jaren:
Van “vrachtwagen” naar “aha”
| Van | Naar |
|---|---|
| “Niet meer dan 'n vrachtwagen” | “Ok, het ligt kennelijk toch anders” |
2012
Alleen de Groningers. De rest: hooguit een vrachtwagen.
“vrachtwagen” “aha”
8 “vrachtwagen” 1 “aha”
Het officiële standpuntHooguit een vrachtwagen
Het andere kampEr is toch meer aan de hand
Interactieve tijdlijn. Gebruik de knoppen of pijltjestoetsen om te zien wie wanneer overstapte van “hooguit een vrachtwagen” naar “er is toch meer aan de hand”. In 2023 staan Groningers, Nu.nl, NOS, Sam Gerrits, SodM, Wikipedia, KNMI en de Tweede Kamer rechts. Geologen, BN-ers, sommigen blijven links.
Richter en Richter
Hoe kan het dat er in Italië bij een beving van 4,7 op de schaal van Richter meer gewonden zijn dan bij een beving van 7,3 in Mexico?
| Italië | Mexico |
|---|---|
| 4,7 (Richter) | 7,3 (Richter) |
| 21 gewonden (2 zwaar) | 2 lichtgewonden |
| zaterdag 1 augustus 2026
Aardbeving met kracht van 4,7 treft Napels, ruim twintig gewonden |
zaterdag 18 juli 2026
Slechts twee gewonden bij zware aardbeving in Mexico |
|
De Italiaanse stad Napels is opgeschrikt door een aardbeving met een kracht van 4,7. Zeker 21 mensen raakten gewond bij de beving, die rond 19.45 uur plaatsvond. Twee van hen zijn er slecht aan toe. |
Een zware aardbeving heeft gisteravond in Mexico weinig schade aangericht. Voor zover bekend raakten er twee mensen gewond. De beving had een kracht van 7,3 |
| Bron | Bron |
Kennelijk zegt de schaal van Richter niet alles en is het ingewikkelder dan veel mensen willen geloven.
Journalisten die het niet snappen
Jesse Frederik (De Correspondent)
Op de schaal van Richter is het zo, nou de grootste Nederlandse beving ooit, dat is
een 5.3 geweest in Roermond in 1992. Dat is 700 keer zwaarder dan de zwaarste die
ooit in Groningen heeft plaatsgevonden. Oh, 700 keer? 700 keer, dus die schaal is
logarithmisch.
Bron: Jortkast aflevering 112 met Jesse Frederik (2026-04-08).
Jesse Frederik heeft een artikel voor De Correspondent geschreven: Hoe de Groningse gasbevingen ontaardden in een feitenvrij compensatiecircus van miljarden euro’s
Bernd Andeweg legt uit
Bernd Andeweg, docent aardwetenschappen aan de Vrije Universiteit reageert op LinkedIn met: “Het is bijzonder om te blijven horen dat volgens de modellen dingen niet kunnen die wel zijn waargenomen” en komt met een aantal voorbeelden die volgens Jesse Frederik niet gebeurd kunnen zijn omdat de modellen het niet mogelijk achten.
Bernd Andeweg zijn reactie op LinkedIn, archive.is/L9FdX hier uitgeschreven:
Het is bijzonder om te blijven horen dat volgens de modellen dingen niet kunnen die wel zijn waargenomen:
- seismograaf en accelerometer bij Woldendorp registreert weinig. Maar ja, die staat naast de wierde, de historisch gegroeide verhoging waarop de oude kern staat. Schijngrondwaterspiegels, stapels opgeworpen zand, veen, klei. Een grote drilpudding. Vrijwel alle woningen op de wierde onbewoonbaar....
- in de kelder in t Zandt liggen de klinkers los. Als je ze optilt, is er een holte onder. Zand is weg. In de sloot verderop: zandvulkaantjes. Liquefactie! Maar kan niet volgens de modellen.
- bewoners horen een rommelend geluid en een knal op wat grotere afstand van een beving. Waarschijnlijk afhankelijk van de richting waarin de golven aankomen in relatie tot de orientatie van overgangen in de ondiepe ondergrond.
- het patroon van de seismische golven aan het oppervlak missen bepaalde componenten.
- huizen en boerderijen in Groningen zijn veelal 'op staal' gebouwd of gefundeerd in een sterk wisselende ondergrond. Geen harde trilplaat.
Allemaal waarnemingen. Niet op modellen gebaseerd en daar niet goed mee te verklaren. Hebben ze daarom niet plaatsgevonden? Of hebben we een kans gemist meer te leren van goede waarnemingen?
In 2021 legde Andeweg uit waarom je de schaal van Richter eigenlijk niet meer zou moeten gebruiken:
Ik ben geoloog en ik onderzoek hoe je kunt bepalen waar en hoe zwaar een aardbeving
is geweest. En in dit college ga ik jullie uitleggen hoe dat werkt en waarom we die
schaalverrichter eigenlijk niet meer zouden moeten gebruiken.
KNMI
Er was een tijd waarin het officiele KNMI standpunt was dat de bevingen in Groningen zelfs minder hevig waren omdat ze erg ondiep plaatsvonden.
Dit is een video van Hein Haak (KNMI) die dit uitlegt. Dit zal nog in de vorige eeuw geweest zijn. Jaren negentig?
Veel gekker kan het niet worden volgens de seismologen uit De Bilt. Er is ook wel
een goede reden waarom het niet zoveel gekker kan worden. En dat is namelijk in
de eerste plaats dat deze aardbevingen ondiep zijn. En dat dus als het ware de
ruimte tot aan het oppervlak niet zo verschrikkelijk groot is om een hele
krachtige beving te veroorzaken. Gelukkig maar.
Wikipedia
Laten we de wikipedia er eens bijpakken. Wat staat er in het artikel over gasbevingen in Groningen?
Cijfer op schaal van Richter: 3 tot 3,9:
Veel mensen nemen trillingen als van een voorbijrijdende vrachtwagen waar; tegen elkaar staande glazen rinkelen; hooguit zeer lichte schade mogelijk, zoals losse dakpannen.
Wikipedia (tot 5 mei 2020 15:27)
Het lemma is pas aangemaakt op 27 jun 2018 om 17:27. Toen stond het relativerende zinnetje boven de tabel (dat niemand leest) er nog niet in, en de tabel zelf ook niet overigens.
Wikipedia verwijderde de tabel met de schaal van Richter op 5 mei 2020 om 15:27
RTL Nieuws
RTL Nieuws op 9 juni 2019: “Een aardbeving met een kracht van 2 tot 3 op de schaal van Richter wordt gezien als ‘zeer licht’. Zo'n beving wordt meestal door weinig mensen waargenomen. Ook is vrijwel nooit enige vorm van schade.” sic
Harald Doornbos
Ook journalist Harald Doornbos had zijn mening al snel klaar in 2014:
Als de bevingen dan zo licht zijn en geen schade veroorzaken, hoe kan het dan dat 200.000 Groningers schade hebben en 100.000 mensen meervoudige schade — dus dat er nadat schade is gerepareerd, weer nieuwe schade ontstaat?
Blankesteijn, van der Burg en Beekhuis
Die vraag stellen Herbert Blankesteijn, Ben van der Burg en Mark Beekhuis zich in ieder geval niet in De Technoloog podcast van BNR:
NTR
De NTR voelde op 6 oktober 2014 toch al wat nattigheid, want hoewel de commentaarstem het heeft over lichte aardbevingen ("zoals ze in Groningen nog wel eens meemaken"), zakt het huis in de animatie helemaal in:
Lichte aardbevingen kunnen ontstaan door onderaardse gaswinning, zoals ze in
Groningen nog wel eens meemaken. Of door vulkanische activiteit. Maar vulkanen, die
hebben we hier niet. Nog niet.
Bron: https://www.youtube.com/watch?v=0kfS9DgBXak
Hoe het zit
Tom van der Lee, voorzitter van de Parlementaire enquêtecommissie aardgaswinning Groningen (#pegas), legt in de Tweede Kamer uit hoe het zit (13 april 2023).
Dit had een paar decennia eerder gemogen, maar beter te laat dan nooit:
Wat ook onvergelijkbaar is, is de diepte waarop de aardbevingen plaatsvinden. We
hebben in 1992 de zwaarst gemeten aardbeving in Roermond gehad in Nederland.
Die had een waarde op de schaal van Richter van 5,8. Maar die had een
grondversnelling met een waarde van 0,1 en nog iets. En die grondversnelling bepaalt
de snelheid van de trillingen die van invloed is op de gebouwen die boven de
grond staan. En laat nou, en dat geldt zowel voor de beving bij Huizinge als bij
de beving in Zeerijp, de grondversnelling die daar plaatsvond bij een beving van 3,6
in Huizinge, 3,4 in Zeerijp, dezelfde grondversnelling hebben als de beving van
5,8 in Roermond. Daarom is het ook belangrijk om te zien dat je niet alleen
naar een schaal van Richter moet kijken, maar ook naar die grondversnelling.
Belangrijk verschil is namelijk dat de natuurlijke aardbeving veel dieper in de
aarde plaatsvindt. In Roermond meer dan 15 kilometer diep. Daar liggen allemaal
aardlagen boven die een deel van die energie absorberen. En niet alle energie
komt aan de oppervlakte. Terwijl het Groningenveld ligt op drie kilometer
diepte. En daar liggen aardlagen boven die ook nog eens extra trillinggevoelig zijn.
Veel klei, er zit veel water in die grond. En dat maakt dat voor een deel, denk ik,
zit ook een deel van de verklaring, waarom te lang onderschat is wat de impact is van
aardbevingen in het Groningse veld. En dan heb ik het nog niet eens, dan kom ik er
toch nog even op terug op de frequentie van die aardbevingen. Want er ontstaat op
een gegeven moment ook potentieel of reëel cumulatieve effecten, omdat er heel vaak
bevingen zijn. En dan kan een eerdere beving, die hebben plaatsgevonden, iets
kleins hebben losgemaakt, maar een tweede kan het verergeren, een derde, een vierde
en ga zo door. Wat we ook hebben gezien, en daar is veel discussie over, dat die
aardbevingen niet alleen een impact hebben op huizen op de bovengrond, maar ook op de
waterhuishouding in de grond. En dat kan potentieel ook weer tot verzakkingen
leiden. Juist ook in dat gebied. En soms staan huizen op een wat steviger grond,
maar die staan net vlakbij een plek waar ondergronds weer water is. Ook dat zijn
allemaal effecten die ontstaan uit die aardbevingen. En ik vind het belangrijk om
dat even te schetsen.
Hij heeft zijn informatie van deskundigen. Ik ben ze zelf ook gaan verzamelen. Hieronder vind je een verzameling, of van bronnen die verwijzen naar deskundigen:
NOS Achtuurjournaal
We beginnen met het NOS Achtuurjournaal van 14 november 2025. Volgens mij wordt hier voor het eerst op het NOS journaal uitgelegd hoe het zit met de diepte. Een kort fragment:
Maar deze, met het epicentrum net onder Zeerijp, staat op de derde plaats met een
kracht van 3,4. En let op, de kernen van die bevingen liggen daar relatief dicht
onder het aardoppervlak, en daarom zijn ze zeer voelbaar.
Pssst…
Ik ben van het pet afgevallen tijdens de aardbeving. Waar ben je vanaf gevallen?
Van mijn grote hoogslaper. En hoe voelde je het toen dat gebeurde? Auw. Dat is
pijnlijk. Dus ja, pijnlijk, pijnlijk, pijnlijk.
Als je liever leest hoe de mensen het ter plekke ervaren neem dan hier een kijkje.
Scientias
Dan een iets langer filmpje waarin Thierry Baudet aandacht vraagt voor de aardbevingen in Groningen en Diederik Jekel uitlegt wat er speelt:
Ik denk dat het wel belangrijk is om een keer serieus te praten over dit soort
bevinkjes. Oké, laten we het serieus hebben over de 3,4 bevingen in Groningen.
Die voelen namelijk veel heftiger aan dan je zou verwachten als je het getal 3,4
ziet. Je denkt misschien, hé, maar in Japan hebben ze achten en negenen. Hoezo
valt dat in Groningen dan allemaal uit elkaar? Nou, dat komt omdat de MMS-schaal,
waar dat getal over gaat, alleen iets zegt over de hoeveelheid energie die vrijkwam
bij de beving zelf. Op precies de plek van de beving diep onder de grond. Hoe groot
het breukvlak was en hoe hard het langs elkaar schoof. Dat is wat dat getal zegt.
Maar helemaal niets over wat jij als bewoner voelt. Geen informatie zit erin
over de diepte, de afstand tot jouw huis... of door welke bodem die trilling
is gaan rijzen. En daar zit juist het verschil in. In Japan zitten bevingen vaak
op zo'n 20 kilometer diepte... terwijl in Groningen het op 2 à 3 kilometer
plaatsvindt. Dus die energie die zit bijna direct onder jouw kont van je huis. En dat
voel je dus ook heel heftig. Het is een beetje vergelijkbaar met iemand die op
twee meter afstand praat versus op twee kilometer afstand. Dat hoor je een stuk
slechter. Die energie haalt jou niet eens. Dan de bodem zelf. Groningen ligt op
zachte klei en veen. En die grond komt veel makkelijker in beweging, beweegt ook
nog eens heftiger en blijft langer door trillen. En dat maakt het drie keer zo
ellendig. Japanse steden staan vaak op hard gesteente en dat beweegt nauwelijks
mee met de trilling diep onder in de grond. En dan onze bouwstijl. Japan bouwt
licht, flexibel en schokabsorberend omdat ze gewend zijn aan aardbevingen. Wij in
Groningen hebben zwaar, stijf en met baksteen gebouwd. Dat kan slecht tegen
schokken. Dus zelfs een kleine beving heeft hier relatief veel schade. En we
weten allemaal hoeveel ellende de Groningers dat heeft gebracht en hoe lang
ze al niet serieus genomen zijn. Dus nee, 3,4 in Groningen is absoluut niet
hetzelfde als een 3,4 in Japan. Die schaal zegt daar simpelweg niks over.
Zie het bijgaand artikel op Scientias.
Constructeur
“Pas nu begrijp ik dat bouwnormen anders moeten”
Prof. mr. dr. J.G. Brouwer, hoogleraar Algemene Rechtswetenschap:
“En ik vroeg ook aan een constructeur vorige week in Groningen. Ik zeg, wanneer ben jij nu, hij is degene die onder andere betrokken is bij het opstellen van die nieuwe bouwnormen, die NEN-normen, wanneer ben je nou gealarmeerd? Hij zegt, “door Huizinge”. En daarvoor dan? Ja, zegt hij, ik dacht altijd Richter, dat is niks, twee punt zoveel, misschien eens een keertje drie. Hij zegt, pas nu begrijp ik dat die schalen hier eigenlijk helemaal niet van toepassing zijn. En pas nu begrijp ik dat onze bouwnormen dus hele andere moeten zijn. Dit zijn hoogfrequente trillingen, heel kortstondig. Hij zegt, we weten eigenlijk ook niet goed hoe die bouwnormen eruit moeten gaan zien.”
Bron: Voordracht in Vita Nova, georganiseerd door Hilda Groeneveld
KNMI
14 juli 2020: Een seismoloog van het KNMI legt uit:
En ergens denk je dan van ja, 2.7 op de schaal van Richter, dat klinkt niet heel
heftig. En toch is het wel zo, dus laten we even checken hoe dat dan zit. Waarom is
een aardbeving van 2.7 op de schaal van Richter in Groningen heftiger dan
bijvoorbeeld in Zuid-Europa? We bellen even met Laszlo Evers, seismoloog van het
KNMI. Goedemorgen. Goedemorgen. Goedemorgen. Ja, laten we als eerste maar
met het antwoord op die vraag beginnen. Hoe kan het dat het in Groningen zo heftig
voelt? Ja, er zijn eigenlijk twee redenen voor. Eén, de bevingen vinden ondiep
plaats op ongeveer drie kilometer. Dus boringsdiepte is dat dan denk ik? Dat is
een diepte waarop gaswinning plaatsvindt inderdaad. En het tweede is dat Groningen
en ook het grootste deel van Nederland een vrij slappe ondergrond heeft. Dus op die
manier voelt het bij ons veel heftiger dan wanneer bijvoorbeeld in Zuid-Europa in een
rotsgrond plaatsvindt zo'n aardbeving. Ja, in rotsgrond en bevingen zijn daar ook
vaak een stukje dieper dan hier in Groningen.
Bron: Het KNMI in gesprek met Jan-Willem Start op.
Ga naar het facebook artikel van Jan-Willem Start Op waar bovenstaand filmpje vandaan komt.
Sam Gerrits
Sam Gerrits, geochemicus en onderzoeksjournalist, zegt er het volgende over:
In hetzelfde draadje zegt hij:
Ik zeg het nog maar eens: Richter is hoe hard de klap uitgedeeld wordt, Mercalli is hoe hard de klap aankomt.
Sam Gerrits, geochemicus
Tot slot zegt hij in een tweet:
De #earthquakela toont weer mooi aan waarom nieuwsmedia mbt Groningen eigenlijk altijd de Mercalli-schaal zouden moeten gebruiken, zoals de latimes dat doet. De Richter 7.1 beving van gisteren was Mercalli-4 in Los Angeles, Huizinge 2012 was Mercalli-6!
Sam Gerrits, geochemicus
Staatstoezicht op de Mijnen
Het Staatstoezicht op de Mijnen zegt:
Waarom voelen omwonenden relatief kleine bevingen?
Aardgas wordt uit een laag op 3 km diepte gehaald. Daar vinden de bevingen dus plaats. Voor aardbevingen is dat ondiep. Dat is ook de reden waarom ze goed gevoeld worden door omwonenden. Natuurlijke aardbevingen komen namelijk meestal voor op dieptes vanaf 10 km. Als aardbevingen plaatsvinden in een gebied met veel klei en veen, zorgt dit voor extra trillingen boven de grond. Daardoor leiden de aardbevingen in Groningen tot relatief veel schade.
Staatstoezicht op de Mijnen (SodM)
Staatstoezicht op de Mijnen in een reactie op een tweet van weervrouw Helga van Leur
en:
Bij de toelichting op de schaal van Richter staat dat aardbevingen met magnitudes tot 2,9 op de schaal van Richter vrijwel nooit schade veroorzaken en aardbevingen met magnitudes tussen 3,0 en 3,9 op de schaal van Richter hooguit lichte schade, zoals wat losse dakpannen. In Groningen leiden de aardbevingen als gevolg van de gaswinning echter tot veel meer schade. Dat heeft twee oorzaken: de aardbevingen zijn ondiep en de Groningse bodem bevat veel klei en veen.
Staatstoezicht op de Mijnen (SodM)
Staatstoezicht op de Mijnen (SodM)
NOS
NOS filmpje
Een gedeelte uit de explainer-video van de NOS:
NOS filmpje: uitleg op eigen NOS–site
NOS artikel
Waarom een Limburger doorslaapt en een Groninger wakker ligt van 3,2
"Dat heeft allereerst met de diepte te maken waarop de beving plaatsvindt", vertelt Läslo Evers, seismoloog bij het KNMI. "Een beving van 3,2 op 3000 meter, zoals in Groningen, voel je veel duidelijker dan in Limburg, waar de beving op 12.000 meter diepte was."
[…]
Magnitude zegt niks over schade
Een beving zo zwaar als die in Roermond zou, hypothetisch gezien, in Groningen veel ellende kunnen veroorzaken. De geschiedenis leert dat een lichte beving zware schade kan veroorzaken. En dat een zware aardschok juist nauwelijks voor ellende zorgt. De kracht van de beving zegt dus niet automatisch iets over de gevolgen.
NOS, Waarom een Limburger doorslaapt en een Groninger wakker ligt van 3,2
NOS artikel: “Waarom een Limburger doorslaapt en een Groninger wakker ligt van 3,2”
Kijk Magazine
De schadetabellen bij de schaal van Richter gaan over ‘gemiddelde’ aardbevingen. In Groningen maken twee omstandigheden de situatie echter uitzonderlijk: de aardbevingen zijn ondiep, en de Groningse bodem bevat veel klei en veen.
Kijk Magazine
Kijk Magazine, korte heldere uitleg
De Stentor – M. Sintubin
[…]er is meer dan de schaal van Richter, legt Manuel Sintubin desgevraagd uit. Hij is hoogleraar geodynamica aan de gerenommeerde Katholieke Universiteit van Leuven. Niet alleen de kracht van een aardbeving speelt een rol, maar ook de intensiteit. Die is mede afhankelijk van diepte en het dempende vermogen van de bodem, maar ook de staat van de gebouwen.
De Stentor, M. Sintubin, geodynamicus
De Stentor met een citaat van M. Sintubin, geodynamicus
M. Sintubin
Bij ondiepe aardbevingen zijn de effecten aan het aardoppervlak doorgaans groter dan bij diepere aardbevingen. Gewoon omdat de vrijgekomen seismische energie veel minder gedempt is voor ze het aardoppervlak bereikt. Vandaar ook dat in Groningen – waar de aardbevingshaarden op 3 km diepte gesitueerd worden – de effecten van de kleine geïnduceerde aardbevingen onverwacht zwaar uitvallen.
M. Sintubin, geodynamicus
Blog van M. Sintubin
Follow The Money – Sam Gerrits
Hoewel de materiële schade aanzienlijk kan zijn, zou er in principe dus geen direct gevaar voor mensenlevens moeten zijn. Maar in Groningen is er sprake van cumulatieve schade — iets dat vooral speelt bij boerderijen die in de oude stijl gebouwd zijn. Door de daklast in deze boerderijen worden de wanden bij elke beving verder uit elkaar gedrukt. Daardoor kunnen de dakbalken hun ondersteuning verliezen, en kan er tijdens een aardbeving een moment van bezwijken ontstaan.
Follow The Money, auteur Sam Gerrits
Uitleg door Follow The Money (betaalmuur)
Gebrek aan kennis
In 2012 en de jaren daarna was er nauwelijks kennis van de effecten van ondiepe gasbevingen in Groningen — behalve bij de Groninger Bodem Beweging, maar niemand geloofde ze. Pas vanaf ongeveer 2018 begon het besef in te dalen en volgde er bredere uitleg.
Daarom probeerde ik in het begin zelf wat te maken. Dat was bijvoorbeeld dit filmpje:
Het is een Nederlandse video.
MUZIEK
MUZIEK
Verdere achtergrondinformatie
- Invloed van aardbevingen op overstromingsrisico's – TU Delft
- Crook, Th. de en Wassing, B., 2001, Voorspelling van de opslingering van trillingen bij aardbevingen, Geotechniek, 5e jaargang, nr. 2, pp. 48-53.
- “Vergessen wird dabei allerdings, dass induzierte Beben, anders als tektonische, relativ dicht unter der Oberfläche stattfinden. Daher werden auch bereits leichte Stöße deutlich wahrgenommen und haben ein höheres zerstörerisches Potenzial”
- Juridische achtergrondinformatie: https://twitter.com/nmaccentaigu/status/1215605815761154048
- NRC, Waarom kun je een aardbeving in Groningen niet vergelijken met een beving in Indonesië?
- Uitleg op Sikkom
- Uitleg op OnderGroningen.nl
- “Waarom klopt de schaal van Richter niet” – Universiteit van Nederland, Geoloog Bernd Andeweg (Vrije Universiteit Amsterdam) (Zonder verder Groningen te noemen)
- Over hoe Japanners aardbevingen weergeven (uitleg, Engels)
- Tables explaining the JMA Seismic Intensity Scale (Engels)
- Een goed artikel met de geschiedenis erbij op Houd Groningen Overeind