Scheiding van inhoud+structuur en presentatie

"Scheiding van opmaak en inhoud, oftewel separation of presentation and content is belangrijk" zeggen ze, als het over webdesign gaat. Het concept bestaat al jaren maar het wordt steeds belangrijker. Wat is het precies? Mijnheer Dwarshuis legt het u uit.

HTML

Informatie, tekst, binnen een webpagina wordt vastgelegd met behulp van HTML. Een browser (zoals Internet Explorer, en steeds meer FireFox) verwerkt deze HTML en maakt er leesbare tekst van.

Als je benieuwd bent hoe deze code van een website eruit ziet, kun je dat zien door ergens in het menu van je browser de bron code (source code) op te vragen. Dat gaat meestal via het menu en dan beeld - paginabron of iets dergelijks.

In de begindagen ("vroeger") had HTML maar één doel: het weergeven van informatie. Hoe het er allemaal uitzag, dat deed er niet toe. HTML is nooit bedoeld om er mooi uit te zien.

Maar de mogelijkheden van de beeldschermen en het web namen toe, waardoor er meer behoefte ontstond aan grafische vormgeving. Daartoe werden de mogelijkheden van HTML uitgebreid met opmaakmogelijkheden. Tevens werden de bestaande mogelijkheden misbruikt om bepaalde effecten te bereiken. Het gevolg was dat er om de daadwerkelijke tekst heen allerlei code kwam te staan die de opmaak bepaalde.

Dat had als voordeel dat de webpagina's er veel fraaier kwamen uit te zien, maar het nadeel was dat de pure informatie, de tekst, en afbeeldingen, etc. vervuild raakte met allerlei opmaak, die er eigenlijk niet thuishoorde.

Je kan je afvragen waarom je zou moeten stellen dat het er niet thuishoort, want wie heeft er nou last van? Dat is een goeie vraag, maar op dit moment even niet van belang. Om toch één nadeel van dit systeem te noemen: zoekmachines worden minder goed wijs uit al die klonters code en zien minder duidelijk waar het nu eigenlijk om gaat: de eigenlijke informatie.

Veel beter zou het zijn als de opmaak van een webpagina in een aparte bestand geregeld zou worden. Bovenin de HTML zou je dan één keer een verwijzing naar dit bestand zetten, en klaar is Kees.

Naast HTML werd CSS ontwikkeld

Dat werd mogelijk met de komst van een nieuwe opmaak-taal: CSS. Nu was het mogelijk geworden om de daadwerkelijke informatie in HTML vast te leggen, en de opmaak aan CSS over te laten. Er kleefden echter een aantal nadelen aan deze methode:

• Het was nieuw, dus webdesigners moesten het eerst leren
• Het was moeilijker
• Het werkte nog niet allemaal zoals het zou moeten werken, waardoor er allerlei kunst- en vliegwerk uitgehaald moest worden
• Bestaande HTML-programma's bleven op de ouderwetse manier werken

Heel langzaam verdwijnen deze nadelen, en kunnen we steeds meer genieten van de voordelen van deze nieuwe manier van bouwen. Wat zijn deze voordelen? Ik zal er enkele noemen:

• Bij het bezoeken van een website hoef je minder code te downloaden, want het CSS-bestand hoeft slechts één keer geladen te worden: namelijk de eerste keer dat je een pagina laadt, elke volgende pagina gebruikt weer hetzelfde bestand dat al in het geheugen van de computer geladen is
• De website is daardoor sneller
• Het aanpassen van de opmaak van vele pagina's tegelijk wordt makkelijker (je hoeft slechts één bestand aan te passen). Het is hierdoor veel makkelijker een consistente site te behouden zonder al te veel handwerk
• De website is makkelijker te begrijpen door zoekmachines. Maar ook door mensen met een functiebeperking. Denk hierbij aan blinden, mensen met een spierziekte etc.; zij gebruiken technologieën die lijken op de technieken die door zoekmachines gebruikt worden)

Tot slot wil ik nog vermelden dat de meerderheid van websites nog geen gebruik maakt van deze mogelijkheden.